Fokus Grup Toplantıları Bu yöntemin amacı, belirlenen bir konu hakkında hedef kitlenin eğilimleri, fikirleri, duyguları, tutum ve alışkanlıklarına dair derinlemesine ve çok boyutlu kalitatif bilgi edinmektir. Bu yöntemde aynı demografik (yaş grubu, sosyo-ekonomik düzey, marka kullanım alışkanlıkları) özellikler taşıyan 6 ila 8 kişi bir moderator eşliğinde bir araya gelir ve araştırma konusu grup ortamında tartışılır. Moderator, grubu önceden belirlenmiş bir tartışma akışı çerçevesinde grubu yönlendirerek yaklaşık 2 saatlik bir zaman diliminde hedeflenen bilgileri derler. Fokus grup tartışmalarının en önemli avantajı grup içi etkileşimin ve grup dinamiğinin bir sonucu olarak yeni ve farklı fikirlerin ortaya çıkmasıdır. Karşılıklı çağrışımın bir sonucu olarak, katılımcılar birbirlerinin zihinlerindeki duygu ve düşünceleri tetikleyerek zengin ve çeşitli bilgi akışı sağlanır. Bu teknikte ortamın rahatlığı ve güvenirliliği esastır. Grup baskısı, sosyal onaylanma ve sosyal beğenilme gibi engellerin aşılması ve katılımcıların "gerçek" algı, duygu ve düşüncelerine ulaşmak için çeşitli psikoterapik yöntemler kullanılır. Fokus grup toplantıları zaman ve bütçe kısıtlaması olduğu durumlarda, zengin ve çeşitli bilgiye ulaşma imkanı sağlar. Ancak hiç bir zaman kantitatif araştırmanın yerine yapılması tavsiye edilmez. Kalitatif araştırmalar kantitatif araştırmaların alternatifi değil tamamlayıcısıdır. Derinlemesine Mülakatlar Katılımcılarla birebir (veya çift olarak) gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerdir. Fokus grup toplantılarının aksine, grup etkileşimi ve dinamiği olmadığı için bireysel görüşmeler sonucunda yaratıcı ve yeni fikilerle ulaşmak çok olası değildir. Ancak, derinlemesine mülakat aşağıdaki durumlarda en yüksek verimlilik sağlayan kalitatif araştırma tekniğidir: Kişisel/hassas konularda bilgi toplamak, Gizli kalmış anlam ve duygulara ulaşmak, Gruptan etkilenmeyi (sosyal onaylanma, beğenilme kaygısı) en aza indirgeyerek kişisel görüşleri anlamak, Birden fazla katılımcının aynı toplantıda zaman baskısı nedeniyle bir araya getirilememesi gibi zorluklar. Etnografik Tüketici Araştırmaları Antropolojik bir yaklaşım olan etnografi, "kültür ve günlük hayatın anlamına" odaklı bir araştırma yöntemidir. Tüketici ihtiyaç, tutum ve davranış araştırmalarında hem psikolojik (duygular, değerler), hem davranışsal hem de bunları etkileyen çevresel faktörlerin belirlenmesi ve tüm bu faktörlerin etkisine beraber bakılmasına imkan sağlayan bir araştırma yöntemidir. Tüketicinin karar verme mekanizmasını etkileyen kültürel trendler, tutumlar ve hayat tarzı faktörleri hakkında "içeriden" bilgi akışı sağlar. Etnografik tüketici araştırmalarının avantajları şöyledir: Belirli bir pazar, kültür veya çevreyi anlamak, Tüm araştırmaların aynı sonuçları verdiği noktada, taze bir bakış açısı yakalamak, Yerleşik davranış kalıpları arasındaki fırsatları görebilmek, Proaktif strateji geliştirme çalışmalarında tüketicinin sadece ne istediği değil, ne isteyeceği hakkında da bilgi edinmek, Tüketicinin yeni ortaya çıkan ve henüz karşılanmamış ihtiyaçlarını belirlemek. Bu yöntem özellikle aşağıdaki sorulara cevap verir: Benim tüketicim kim? (yaşam tarzı, değer yargıları, sosyal ilişkileri, günlük hayatı, vs.) Tüketici ürünümü nasıl kullanıyor? (yeni, alışılmadık kullanım alanlarının belirlenmesi) Ürünüm tüketicinin günlük hayatında ne önem taşıyor? şlevselliğinin dışında tüketiciye sağladığı duygusal/sosyal fayda nedir? Etnografik araştırmalarda katılımcı gözlem, dolaylı mülakat ve derinlemesine mülakat gibi farklı araştırma teknikleri kullanıldığından tüketicinin "ne söylediğini", "ne yaptığını" ve "ne kullandığını" duyma ve izleme imkanı sağlar. Bu yöntem, araştırmanın amacına, zaman ve bütçe sınırlamalarına göre araştırma modelleri geliştirmeye çok uygundur. Bu çalışmalar değişen sürelerle, belirlenen zaman dilimleri içerisinde tüketicilerin evlerinde, iş yerlerinde, restoran, kafe ve benzeri gibi farklı mekanlarda antropolog ve psikologlarla gerçekleştirilir. Gizli Müşteri "Müşteri gözü ile görmek" yaklaşımı çerçevesinde, bu çalışmanın ana amacı satış noktası, acenta ve bayilerin hizmet kalitesinin denetlenmesidir. Gizli müşteri çalışmalarında, kendileri de bir tüketici olan profesyonel ziyaretçiler önceden belirlenen noktaları (acenta, bayi, ve diğer satış noktaları), kimliklerini gizleyerek ve gerçek bir müşteri gibi davranarak habersiz ziyaret ederler. Çalışma öncesi hazırlanan denetleme formları her ziyaret sonrası doldurularak, satış noktası/acenta/bayilerin önceden belirlenen genel standartlara uygunluk ve hizmet kalitesi açısından denetlenir. Firmalar bu değerlendirme sonuçlarını çalışan motivasyonu programları (performansa göre ödüllendirme) dahilinde kullanabilir veya geliştirilmesi/iyileştirilmesi gereken konuları belirleyebilir. Kurumsal İmaj Araştırmaları Çağdaş organizasyonların karşılaştıkları temel sorunlardan biri, toplumun onu nasıl algıladığı ile ilgilidir. İngilizce "Perception" olarak adlandırılan algılama, çevremizdeki her şeyi girdilere bağlı olarak anlamlı bir çerçeve oluşturmak üzere seçmek, ayıklamak, organize etmek ve onları yorumlamak için kullanılan yöntemler olarak tanımlanabilir. Gün geçtikçe kuruma ilişkin mesajlar, gereksinmeler hiyerarşisinin tepesine doğru çıkmakta olan kişiler tarafından süzülmekte, bu da kurumları, bu filtrenin içinden geçebilecek yeni mesajlar yaratmaya yönlendirmektedir. Dolayısıyla imaj, kurumsal işleyiş için iki nedenden dolayı önemlidir. Birincisi, bağlılıkları ortaya çıkarmak ve sürdürmek için gerekli bilgileri sunarken, ikincisi örgütün sürekliliği için önemli olmaktadır. Çünkü, örgütlerin yaşam olasılıklarını yükselten imaj, kurumların ürün ve hizmetlerinin satın alınabilmesini ve örgütten memnuniyeti önemli derecede etkilemektedir. Dolayısıyla kurum ve kuruluşların iş başarısını ilgilendiren ve etkileyen tüm birey ve grupların nezdinde söz konusu kurumun "dışarıdan görünen yüzünü" daha iyi anlamak ve tanımlayabilmek için yapılan araştırma tekniklerine "kurumsal imaj araştırmaları" demekteyiz. Kurumsal imaj araştırmalarında, hedef birey ve gruplarla fokus grup toplantıları veya derinlemesine mülakatlar yapılır ancak bu görüşmelerde soyut imgelere ulaşabilmek için farklı projektif teknikler uygulanır.